BAMBU NEDİR?

Bambu Hint kamışı olarak da bilinir. Bambu dünya üzerinde en çok tropikal iklimlerin hüküm sürdüğü; Asya’nın güneydoğusu, Hint ve Büyük Okyanus’taki adalarda yetişir.

Kalın bir toprak altı gövdesinden dallanarakbüyür. Gövdelerinin uzunluğu türüne göre 10 cm’den 50 m’ye kadar değişir. Şeritsi yaprakları, genç bitkilerde gövdeden, yaşlılardaysa dallardan çıkar. Bambular uzun ömürlü bitkilerdir. 120 yıla kadar yaşayan türlerine rastlamak mümkündür. Çimen sınıfında olmalarına rağmen karakteristik özellikleri bakımından sert ağaç türleri ile benzerlikler Dünyanın en hızlı yetişen bitkisi bambu, çevreci bir bitki olmasının yanında fonksiyonel, estetik ve diğer tüm tahta ve ahşap çeşitlerine nazaran 2-3 kat daha dayanıklıdır. Bir bambu fidanı 5 yılda tam olgunluğuna ulaşırken, meşe 50 yılda diğer benzeri ağaçlar 70 yılda bu olgunluğuna ulaşabilmektedir.

Bambu, meşeden sağlam ve dayanıklı olmanın yanı sıra uzun ömürlü, hafif, ekolojik ve sağlıklıdır. Atmosferimizdeki oksijen ve karbondioksit dengesi çok önemlidir. Bambu çevre dostu bir kaynağa sahip olduğu için karbon salınımını ve küresel ısınmayı azaltarak çevreyi olumlu yönde etkiler. Yetişkin bir bambu bitkisi benzer ebatlardaki bitkilere nazaran %35 daha fazla oksijen üretirken, yine diğer bitkilere göre 4 katı daha fazla karbon soğurmaktadır. Aynı zamanda hasat edilirken ve tekrar yetişirken de çevreye kötü ve olumsuz etkileri yoktur. Çok hızlı büyüyüp gelişen bir bitki olan bambu; çölleşmeye ve yeşil yoksunluğuna karşı en iyi çözümleri sağlamaktadır.

BAMBU NEREDE YETİŞİR?

İPLİK HALİNE NASIL DÖNÜŞÜR?

Bambu Çin’de yetişiyor ve Türkiye’de iplik haline getiriliyor. Doğal ipliklerin hammaddesi olarak kullanılan bambu ağaçları, dilim dilim kesildikten sonra modifiye edilip hamurlaştırılarak elyaf haline getiriliyor. Sonra elyaflarından ayrıştırılıyor ve çeşitli makinelerde teknik işlemlerden geçirilerek ipliğe dönüştürülüyor. Bu işlemler sırasında ipliklerin tamamen doğal ve saf kalmasına dikkat ediliyor.Biz de Kocaer Tekstil olarak bambuyu iplik halinde Türkiye’den alıyoruz. Fabrikamızda yapılan aşaması dokuma aşaması, yani iplikten ürüne dönüşme aşamasıdır. Bambu iplik dokuma tezgahlarında ürün haline dönüşüyor.

BAMBUNUN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

Hafif bir dokuya sahip olduğu için serinlik, bambunun kendine has bir özelliği. Çok iyi nem çekmesi ve hava geçirgenliği sağlayarak bedenin nefes almasına yardımcı olması, yaz ayları için tercih edilmesine neden oluyor. Merserize işlemi gerektirmeyecek kadar parlak. Vücut terini pamuktan daha hızlı emiyor. Ultraviyole ışınlarını kırıyor, antibakteriyel özellik taşıyor. İçeriğindeki bambu kun maddesi sayesinde deride alerji yapmıyor.



Ağaçlardan elde edilen kumaşların farkını anlamanın en kolay yolu dokunmak. İpeksi, hafif ve yumuşacık dokuları insanı çok etkiliyor. Piyasadaki benzeri diğer ürünlerden fiyat olarak hiçbir farkı yok. Ayrıca özel bir bakım ya da temizleme de gerektirmiyor.Bambu kumaşlar viskon ve pamuklu kumaşlara göre boyayı çok daha fazla emiyor ve gösteriyor. Ürünlerde renk kısıtlaması olmasa da, doğasından dolayı kullanılan renkler daha pastel.

Bambu ipliği, doğal yapısı sayesinde beyaz ve ince bir iplik. Çok ince olmasına karşın yıpranmaya dayanıklı ve sağlam. Örme ya da dokuma işlemlerine çok uygun. Diğer iplik türleri ile karışım halinde de kullanılabiliyor. Boyandığında ışıltılı bir görünüm alıyor, özellikle banyo havlusu ve bornoz üretiminde yaygın olarak kullanılıyor.

KULLANIM ALANI

Kumaş- Giyim, ev tekstili, inşaat malzemesi, müzik enstrümanları, ev mutfak eşyaları, kağıt yapımı, gıda sektörü



KÜLTÜREL ANLAMI

Bambunun bazı kültürlerde sembolik anlamları vardır. Çinliler için bambuuzun bir ömrün sembolüdür. Hindistan'da ise dostluğun sembolüdür. Filipinler'de çiftçiler bambu sırıklarını şans getirsinler diye tarlalarının etrafına dikerler. Bambu, yemyeşil yaprakları ve çok dümdüz bir şeklide dik büyümesi ile Japonya'da dürüstlüğün ve temizliğin sembolüdür. Japonlar ayrıca yılbaşında giriş kapılarının iki yanına birbirine bağlanmış bambular ("kodamatsu") koyarlar ve bunun şans getirdiğine inanırlar.

BAMBUNUN HİKAYESİ

Şimdi de Çin bambu ağacına gelelim. Bunun tohumunu toprağa dikiyorlar.Sulanıyor, gübreleniyor. Üç ay geçiyor, filizlenme yok. Yine sulanıyor, bakımı yapılıyor. Altı ay geçiyor, hâlâ filizlenme yok. Yine sulanıyor, bakımı yapılıyor. Filizlenme yok. Bir sene geçiyor, yine yok.Çoğumuz bir sene geçtiği halde diktiğimiz şey filizlenmiyorsa bırakırız ve bakımından vazgeçeriz. “Demek ki bu yetişmeyecek!” deriz. Ama Çinliler sabırlı insanlar. Sabırlı oldukları, çok zahmetli iş olan ipek üretiminden belli.

Çin bambu ağacı bir yıl, iki yıl, üç yıl, dört yıl ve nihâyet beş yıl boyunca filizlenmiyor. Ama beşinci yılın sonunda tohum topraktan çıkıyor, filizleniyor. Çinliler tam beş yıl sabrediyorlar.Peki, sonra ne oluyor biliyor musunuz? Altı haftada 27 metre uzuyor. Şimdi şöyle bir düşünelim: Bu ağaç altı haftada mı büyüdü? Yoksa beş yıl + 6 haftada mı?Evet, sabır ve sebât öyle bir tılsımdır ki, kendini yenen kazanır, kendine yenilen kaybeder.

BAMBUNUN FAYDALARI

Nisan yağmurlarından sonra, bambunun ana gövdesinde çimlenmelere rastlarsınız. Bunlar çok uzamadan kesilip yiyecek olarak tüketilebilir. Kışında daha lezzetli çimler olur ancak üretimi çok daha zordur. Asya ve Endonezya’da çok popüler bir sebzedir.Büyük bambularda bulunan içi boş oyuklar pirinç ve çorba pişirirken kullanılır, yemeğe ayrı bir lezzet katar. Sadece lezzet değil tabii ki, birçok faydası da vardır.Kalorisi düşüktür, yenilebilen lif içerir. Günlük 50-100 gram bambu tüketenlerin 10 gün sonra ciddi kilo kayıpları gözlenmiştir.İnatçı kabızlık vakaları dahi yüksek lif içerdiği için tedavi edilebilmektedir. Sindirimi kolaylaştırır, bağışıklık sistemini güçlendirir.Potasyum bakımından zengindir. Kolon kanserinden korur, tansiyonu düşürür.

Antioksidan özelliği vardır. Pişirme yöntemleri besin değerlerini etkiler.Çin’deki bir çalışmaya göre vog tavada sote şeklinde pişirmek antioksidan özelliğini artırmaktadır.

İyi bir selenyum kaynağı olmasının yanı sıra 17 amino asit ve kalsiyum, magnezyum, potasyum, sodyum, bakır, manganez ve demir gibi pek çok mineral içerir.Bambu suyu yaraların üzerindeki kurtçukları temizlemek için kullanılır.

Bambu suyu ve palmiye reçeli ile yapılan şurup düşüğü tetikler, doğumdan sonra uterusu temizler.Adet düzensizliklerine ve solunum hastalıklarına iyi gelir. İshal tedavisinde yaprakları faydalıdır.